Scrolltop arrow icon
Left arrow icon Kategorie
Close icon
Aktualności
Nauka angielskiego
Parenting
PL
PL flag icon
Mobile close icon
CTA background
Zarezerwuj najlepsze lekcje angielskiego dla Twojego dziecka
Darmowa lekcja próbna
Udostępnij
LinkedIn share icon
Przyjaźń w życiu dziecka
Jak wyjaśnić dziecku
Star icon
06.09.2023
Time icon 10 min
Comment icon 0 komentarze

Przyjaźń w życiu dziecka – jak wytłumaczyć dziecku znaczenie przyjaźni w naszym życiu?

Spis treści

Przyjaźń jest w naszym życiu równie ważna jak miłość, a niektórzy uważają nawet, że bez przyjaźni nie ma miłości. Przyjacielskie stosunki zwykle pojawiają się w życiu dziecka wcześnie i są kluczem do budowania relacji z rówieśnikami, relacji społecznych oraz wysokiego poczucia własnej wartości. Nie bez powodu mówi się, że Ci, którzy mają więcej przyjaciół – żyją dłużej w dobrym zdrowiu!

Przyjaźń to relacja emocjonalna oparta na zaufaniu, wsparciu i zrozumieniu. To więcej niż luźna znajomość; to silny fundament, na którym możemy zbudować życie od najmłodszych lat aż po dorosłość. Temat przyjaźni może wydawać się na pierwszy rzut oka trudny do wytłumaczenia kilkuletniemu dziecku, jednak dzięki temu artykułowi pokazanie dziecku, czym jest przyjaźń, stanie się znacznie prostsze.

W artykule przeczytasz, czym jest przyjaźń oraz jakie jest znaczenie przyjaźni w życiu dziecka, na poszczególnych etapach rozwoju. Podejrzyj, jak formują się pierwsze przyjaźnie w dzieciństwie i jak ewoluują w miarę dorastania w znajomości, które pomagają sobie nawzajem w wieku nastoletnim i stanowią jeden z najważniejszych fundamentów w dorosłym życiu. 

Czym jest przyjaźń – definicja

Przyjaźń często określa się jako głęboką, wzajemną więź emocjonalną, która obejmuje zaufanie, wsparcie, i szacunek. Jak to ujął grecki filozof Arystoteles: „Przyjaźń to jedna dusza zamieszkująca dwa ciała.” Przyjaźń jest trudna do jednoznacznego zdefiniowania i tak naprawdę, na podstawie własnych doświadczeń, każdy z nas może mieć własną definicję przyjaźni. 

Przyjaźń u dzieci często opiera się na wspólnej zabawie i dzieleniu się zabawkami. W dorosłości przyjaźń ewoluuje i może obejmować wsparcie emocjonalne, udzielanie porad i realizowanie wspólnych celów. Znane osobistości takie jak Jennifer Aniston i Courteney Cox, czyli bohaterki popularnego serialu „Friends – Przyjaciele” są prawdziwymi, wieloletnimi przyjaciółkami, które od wielu lat wspierają się w życiu.

Znaczenie przyjaźni w rozwoju dziecka

Przyjaźń w życiu dziecka stanowi jeden z kluczowych komponentów zdrowego rozwoju emocjonalnego i społecznego. Jak podkreślają eksperci z dziedziny pedagogiki i psychologii rozwojowej, przyjaźń jest nie tylko źródłem radości i poczucia bezpieczeństwa, ale również przestrzenią, w której dzieci uczą się umiejętności społecznych, które będą im potrzebne przez całe życie.

  • Budowanie umiejętności społecznych – pierwsze przyjaźnie to czas, kiedy dzieci uczą się podstawowych umiejętności społecznych, takich jak dzielenie się, negocjacje, a także komunikacja werbalna i niewerbalna. Na przykład, gdy dwójka dzieci wspólnie buduje zamek z piasku, uczą się one współpracy i kompromisu. Gdy jedno z nich chce zamek z wieżą, a drugie z mostem, muszą nauczyć się negocjować, aby dojść do wspólnego rozwiązania.
  • Rozwijanie inteligencji emocjonalnej – przyjaźń pomaga dzieciom w rozwoju inteligencji emocjonalnej. Dzięki interakcjom z rówieśnikami dzieci uczą się rozpoznawać i nazywać emocje – zarówno swoje, jak i innych. Kiedy przyjaciel jest smutny, dziecko zaczyna rozumieć, co to znaczy być wspierającym i jak ważna jest empatia w relacjach z innymi.
  • Wpływ na samoocenę – stworzenie zdrowej relacji z rówieśnikiem może znacząco wpłynąć na samoocenę dziecka. Poczucie, że jest się akceptowanym i cenionym przez kogoś poza rodzeństwem i rodzicami, ma ogromne znaczenie dla budowania pozytywnego obrazu siebie.
  • Nauka radzenia sobie z konfliktami – przyjaźń to również nauka radzenia sobie z konfliktami. Nie wszystkie relacje są wolne od napięć i problemów. Dzieci, które mają przyjaciół, uczą się, jak radzić sobie z konfliktami w sposób konstruktywny, co jest umiejętnością, która przyda im się w życiu dorosłym.
  • Zaangażowanie społeczne i poczucie przynależności – przyjaźnie w dzieciństwie mogą wpłynąć na zaangażowanie społeczne dziecka i poczucie przynależności do pewnej grupy czy społeczności. To ważne dla ich tożsamości społecznej i rozwoju jako obywateli.

Zrozumienie dziecięcej przyjaźni – jak działają przyjaźnie zawierane w szkole, na podwórku i w przedszkolu? 

Pierwsze przyjaźnie są dla dziecka oknem na świat. Stanowią one swoisty „trening” dla przyszłych relacji społecznych i dają dziecku możliwość rozwijania się w różnych obszarach. Oto jak przyjaźnie funkcjonują w różnych środowiskach, w jakich przebywa dziecko:

  • W przedszkolu dzieci uczą się podstawowych umiejętności społecznych, takich jak współpraca, dzielenie się i komunikacja. Tutaj zwykle zaczynają się pierwsze przyjaźnie, często oparte na wspólnych zabawach czy zajęciach. Te relacje są kluczowe dla rozwoju emocjonalnego dziecka, wpływają na poczucie bezpieczeństwa i przynależności.
  • W szkole przyjaźnie stają się bardziej skomplikowane i zaczynają odgrywać rolę w rozwijaniu umiejętności emocjonalnych, takich jak empatia i rozpoznawanie emocji u innych. Dzieci uczą się również, jak radzić sobie z konfliktami, i jak ważna jest lojalność w przyjaźni. Przyjaźnie zawarte w szkole często opierają się na wspólnych zainteresowaniach, jak nauka czy sport, i mogą mieć głęboki wpływ na rozwój intelektualny pociechy.
  • Znajomości z podwórka są często bardziej „swobodne” i dają dzieciom możliwość nauki spontanicznej interakcji społecznej. Te przyjaźnie są często bardziej elastyczne i mniej formalne, ale równie ważne dla rozwijania umiejętności społecznych i emocjonalnych.
  • Wakacyjne przyjaźnie są ciekawym zjawiskiem, ponieważ są zazwyczaj krótkotrwałe, ale intensywne. Uczą dzieci, że relacje mogą być tymczasowe i że każda przyjaźń ma swoją wartość, nawet jeśli nie jest „na zawsze”.

Czym różni się przyjaźń w wieku przedszkolnym, szkolnym i przyjaźń u nastolatków? 

Przyjaźń w różnych fazach życia dziecka zmienia się, podobnie jak zmieniają się potrzeby i umiejętności społeczne dziecka. Różnice w trwałości, stopniu zaangażowania i zażyłości w przyjaźniach w różnych etapach rozwoju są naturalnym wynikiem zarówno zmian rozwojowych, jak i zdobywanych przez dziecko doświadczeń życiowych.

  • Wiek przedszkolny: Na tym etapie przyjaźnie są często ulotne i mogą zmieniać się z dnia na dzień. Dziecko może mieć „nowego najlepszego przyjaciela” co kilka dni. Przyjaźnie w tym wieku są na ogół powierzchowne, często oparte na wspólnie wykonywanej aktywności. Dzieci w tym wieku nie dzielą się głębokimi emocjami czy sekretami. Zamiast tego, na pierwszym planie jest wspólna zabawa.
  • Wiek szkolny: W tym okresie przyjaźnie zaczynają być trwalsze. Dzieci uczą się, czym jest lojalność, i często mają tych samych przyjaciół przez kilka lat. Takie relacje są bardziej złożone, a dziecko jest w nie bardziej zaangażowane. Dzieci zaczynają dzielić się swoimi uczuciami i myślami, a wspólne zainteresowania nabierają większego znaczenia. Na tym etapie dzieci są bardziej otwarte na dzielenie się osobistymi informacjami i emocjami, co głęboko wpływa na ich rozwój emocjonalny.
  • Nastolatki: Niektóre przyjaźnie są bardzo trwałe i mogą przetrwać przez wiele lat, ale wiele z nich kończy się ze względu na różne ścieżki życiowe i zmiany zainteresowań. Przyjaźnie wśród nastolatków opierają się na bardzo wysokim zaangażowaniu emocjonalnym. Nastolatki dzielą się ze sobą głębokimi uczuciami, myślami, a nawet poważnymi problemami. W tym okresie, zażyłość w przyjaźniach osiąga swój szczyt. Nastolatki są bardziej skłonne do ryzyka, także w kontekście emocjonalnym, co sprawia, że przyjaźnie są intensywne, ale czasami również burzliwe.
Jesteś rodzicem i chcesz podzielić się swoim doświadczeniem?
Skontaktuj się i opowiedz nam swoją historię.

Jak wytłumaczyć dziecku przyjaźń?

Wyobraźmy sobie przykładową sytuację, w której rodzic i kilkuletnie dziecko są na placu zabaw. Dziecko zauważa, że inne dzieci bawią się razem i wydaje się być ciekawe, co to znaczy być „przyjaciółmi”. Zobacz, jak w prosty i zrozumiały sposób można wytłumaczyć małemu dziecku, czym jest przyjaźń. Taką rozmowę z dzieckiem można także potraktować jako wstęp do dłuższej rozmowy o wartościach takich jak zaufanie, empatia i wzajemne wsparcie, które są kluczowe w każdej zdrowej przyjaźni.

Rodzic: Widzisz te dzieci, które się razem bawią na huśtawkach?

Dziecko: Tak, widzę.

Rodzic: Oni są przyjaciółmi. To znaczy, że lubią spędzać razem czas, pomagają sobie i dbają o siebie nawzajem.

Dziecko: A dlaczego oni są przyjaciółmi?

Rodzic: Bo znaleźli coś, co ich łączy. Może obydwoje lubią huśtać się na huśtawkach, a w domu obydwoje uwielbiają rysować. Gdy znajdziesz kogoś, kto lubi to, co ty i z kim ci się dobrze rozmawia, możesz być z tą osobą przyjacielem.

Dziecko: A co to znaczy pomagać sobie?

Rodzic: O, to bardzo ważne w przyjaźni. Wyobraź sobie, że twoja huśtawka zepsuła się, a ty jesteś smutny. Przyjaciel może cię pocieszyć, albo nawet próbować pomóc naprawić huśtawkę. W zamian, pewnego dnia też mu pomożesz, gdy będzie miał jakiś problem.

Dziecko: Aaa, rozumiem.

Rodzic: Pamiętaj, przyjaciół się nie wybiera dla zabawek, które mają, czy słodyczy, które mogą dać. Wybiera się ich za to, jakimi są osobami: czy są mili, czy można im zaufać i czy pomagają, gdy jest Ci ciężko.

Dlaczego przyjaźń jest ważna?

Korzyści z pierwszych dziecięcych przyjaźni są nieocenione w toku rozwoju pociech. Przyjaźnie są ważne dla dieci, co najmniej z 5 powodów:

  • Rozwijają emocjonalnie: Dziecko uczy się, jak radzić sobie z różnymi emocjami, takimi jak radość, smutek czy złość w kontekście społecznym.
  • Budują umiejętności społeczne: Dziecko rozwija zdolności do współpracy, negocjacji i rozwiązywania konfliktów.
  • Zapewniają poczucie tożsamości: Poprzez przyjaźnie dziecko zaczyna formować swoją tożsamość społeczną.
  • Kształtują zdolności interpersonalne: Dziecko uczy się, jak budować i utrzymywać relacje, co jest niezbędne dla późniejszego życia społecznego i zawodowego.
  • Pozwalaja na zrozumienie granic i szacunku: Poprzez interakcje z rówieśnikami dzieci uczą się, jakie są ich granice i jak szanować granice innych.

Dziecięce przyjaźnie mają realny i głęboki wpływ na długoterminowy rozwój dziecka w wielu różnych obszarach. Dlatego tak ważne jest, aby rodzice zapewniali dziecku przestrzeń do integracji z rówieśnikami oraz zachęcali do częstych relacji społecznych.

Prawdziwa przyjaźń – jak pomóc dzieciom ją rozpoznać? 

Nieocenioną pomocą w wyjaśnieniu dzieciom skomplikowanego świata relacji międzyludzkich są książki dla dzieci. Kolorowa książeczka „Basia i przyjaciele. Wielka Księga Przygód” to zbiór opowiadań o małej Basi oraz jej przyjaciołach – zarówno tych z przedszkola, jak i wśród rodziny – rodzeństwa czy kuzynostwa.

Każda przygoda, której doświadczają główni bohaterzy, ukazuje różnorodność emocji, których możemy doświadczyć w interakcjach z innymi. Emocje te bywają skomplikowane; nawet jeśli ogromnie kogoś lubimy, nie znaczy to, że nie będziemy się czasem na tę osobę złościć. Z kolei osoby, które początkowo mogą nam się nie podobać, mogą w końcu zaskoczyć nas w pozytywny sposób.

Basia i jej przyjaciele pokazują najmłodszym, jak pielęgnować relacje z innymi. Książka może stanowić doskonały wstep do rozmowy z dzieckiem o przyjaźni.  

Toksyczne przyjaźnie – pomóż dziecku je przezwyciężyć

Toksyczne przyjaźnie mogą wpływać na samopoczucie i rozwój dziecka. Jeżeli przyjaźń wydaje się toksyczna, a dziecko jest niespokojne, wycofane lub po prostu nieszczęśliwe, powodem mogą być negatywne interakcje z tzw. „przyjaciółmi”.

W takiej sytuacji najważniejsze jest otwarta komunikacja. Zachęć dziecko do podzielenia się swoimi uczuciami i doświadczeniami. Pomóż mu zrozumieć, że przyjaźń opiera się na wzajemnym szacunku i wsparciu, a nie na manipulacji czy krytyce.

Poprzez rozmowę i podawanie przykładów z własnego życia, pomóż dziecku nabrać pewności siebie i nauczyć się, jak stawiać granice. Ważne jest, aby pociecha wiedziało, że ma prawo zakończyć przyjaźń, która jest dla niego szkodliwa.

Jak odróżnić przyjaciół od znajomych?

Odróżnienie przyjaciół od znajomych może być trudne, zwłaszcza dla dziecka. Przyjaciele to osoby, które są dla nas ważne na różnych poziomach – emocjonalnym, intelektualnym i często nawet duchowym. Są to osoby, którym możemy zaufać i na których możemy polegać w różnych sytuacjach. Z przyjaciółmi łączy nas zazwyczaj dłuższa i głębsza więź.

Znajomi to natomiast osoby, z którymi utrzymujemy stosunki na bardziej powierzchownym poziomie. Może to być np. kolega z klasy, z którym rozmawiamy tylko na przerwach, ale nie mamy z nim głębszej relacji. Warto pomóc dziecku zrozumieć tę różnicę, zachęcając je do refleksji na temat swoich relacji.

Pytania takie jak: „Czy tej osobie mogę powiedzieć sekret i być pewnym, że go zachowa?” oraz „Czy mogę na tej osobie polegać w trudnych chwilach?” mogą być bardzo pomocne w odróżnieniu prawdziwych przyjaciół od osób, które są tylko znajomymi.

Jak nauczyć dziecko przyjaźni i kontaktów z innymi ludźmi?

Wprowadzenie dziecka w świat przyjaźni to jeden z najważniejszych aspektów wychowania młodych ludzi. Oto kilka praktycznych wskazówek, które pomogą rodzicom w tej ważnej misji.

Jak nauczyć dziecko być dobrym przyjacielem?

  1. Empatia: Uczyń empatię częścią codziennego życia. Pokaż, jak zrozumieć i podzielić się uczuciami innych.
  2. Komunikacja: Naucz dziecko, jak wyrażać swoje myśli i uczucia w sposób jasny i szanujący innych.
  3. Lojalność: Wyjaśnij, czym jest lojalność i dlaczego jest ważna w przyjaźni. Możesz to zrobić, na przykład, czytając razem książki o przyjaźni.
  4. Rozwiązywanie konfliktów: Zajmij się tematem rozwiązywania konfliktów. Pokaż dziecku, jak można pokojowo rozwiązać spory i jak przepraszać.

Jak pomóc dziecku znaleźć przyjaciela?

  1. Zainteresowania: Pomóż dziecku znaleźć grupy lub koła zainteresowań, w których są dzieci o podobnych zainteresowaniach.
  2. Inicjatywa: Zachęcaj dziecko do nawiązywania kontaktów, ale nie narzucaj swojej woli. Daj mu przestrzeń i czas na znalezienie odpowiednich osób.
  3. Bezpieczeństwo: Upewnij się, że otoczenie, w którym dziecko szuka przyjaciół, jest bezpieczne. Mowa tu zarówno o przestrzeni w prawdzimy życiu, jak i cyfrowej – przed ekranem komputera.

Jak nauczyć dziecko utrzymywania przyjacielskiej relacji?

  1. Czas i uwaga: Utrzymywanie przyjaźni wymaga czasu i uwagi. Zachęcaj dziecko do spędzania czasu z przyjaciółmi i dbania o te relacje.
  2. Kontakt: W dobie technologii, utrzymywanie kontaktu jest szybsze, ale również bardziej skomplikowane emocjonalnie. Naucz dziecko zdrowych nawyków komunikacji online.
  3. Rozwijanie przyjaźni: Zachęcaj do dzielenia się i wspólnego odkrywania nowych zainteresowań czy aktywności, które mogą wzmocnić przyjaźń.

Jak pomóc dziecku znaleźć przyjaciela? 

  1. Samodzielność: Wprowadzaj dziecko w sytuacje, w których może samo podejmować decyzje i nawiązywać kontakty. Na przykład, umożliwienie samodzielnego spędzenia czasu na placu zabaw może być okazją do zawarcia nowych znajomości.
  2. Zajęcia grupowe: Zapisanie dziecka na zajęcia pozaszkolne, takie jak zajęcia sportowe, artystyczne czy naukowe, może pomóc w naturalnym nawiązaniu nowych relacji.
  3. Otwartość i zrozumienie: Zachęcaj dziecko do bycia otwartym na różnorodność. Przyjaźń nie zawsze oznacza wspólne zainteresowania, ale także chęć zrozumienia i akceptacji innych.
  4. Wsparcie, ale nie interwencja: Bądź na tyle blisko, by móc wspierać, ale nie na tyle blisko, by przeszkadzać. Czasami dobre intencje dorosłych mogą być odbierane (zwłaszcza przez starsze dzieci) jako nadmierne narzucanie się.
  5. Pomoc w trudnych momentach: Jeśli dziecko ma trudności z nawiązaniem przyjaźni, staraj się razem z nim zrozumieć, co może być przyczyną. Czasami, w szczególnie trudnych sytuacjach pomoc psychologa może okazać się wartościowym wsparciem.

Pamiętaj, że każde dziecko jest inne i dlatego bycie rodzicem obserwującym, wsłuchującym się w potrzeby swojego dziecka i elastycznym w podejściu, to najlepsza droga. 

Jak pomóc dziecku, które ma trudności w nawiązywaniu kontaktów?

Jeżeli zauważasz, że Twoje dziecko niechętnie angażuje się w interakcje społeczne z innymi dziećmi, najważniejsze jest, aby nie krytykować go za to, ale zamiast tego stworzyć bezpieczne środowisko, w którym dziecko będzie miało własną przestrzeń do ćwiczenia umiejętności społecznych.

Spróbuj zorganizować wspólne aktywności z innymi dziećmi w małej grupie, zachęcanie do brania udziału w różnych formach zabawy czy sportu, a także często rozmawiaj z dzieckiem o jego doświadczeniach i odczuciach.

Zawieranie znajomości nie zawsze jest to łatwe i czasem konieczna jest pomoc specjalistów, jak psychologów czy pedagogów, którzy mogą pomóc zidentyfikować ewentualne bariery i zaproponować konkretne działania.

Zrozumienie indywidualnych potrzeb i charakteru dziecka będzie kluczem do udzielenia właściwej pomocy w nawiązywaniu zdrowych i trwałych relacji z rówieśnikami.

Czy ten artykuł był interesujący? 

5/5

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Wybór redakcji
Gramatyka
Słownictwo
Edukacja dziecka
Może Ci się spodobać
Jak wyjaśnić dziecku
Jak wyjaśnić dziecku
Wybierz język
Down arrow icon
Russia Global English Czech Republic Italy Portugal Brazil Romania Japan South Korea Spain Chile Argentina Slovakia Turkey Poland Israel Greece Malaysia Indonesia Hungary France Germany Global العربية Norway India India-en Netherlands Sweden Denmark Finland
Cookie icon
Używamy plików cookie, aby poprawić komfort korzystania z naszej witryny. Korzystając z naszej strony internetowej wyrażasz zgodę na zapisywanie plików cookies w Twojej przeglądarce.